الف. طرح پژوهش

1.     پرسش اساسی پژوهش، مشکل یا نیاز به پژوهش مشخص شود.

2.     متون اولیه و پایه مرور شوند و پیشینه­های پژوهش گردآوری شوند.

3.     مشکل یا مسأله پژوهش تعریف شود.

4.     امکانات بالقوه اجرای موفقیت­آمیز پژوهش برآورده شود.

5.     مرور متون برای بار دوم انجام شود.

6.     روش مناسبی برای پژوهش انتخاب شود.

7.     فرضیه متناسب ساخته شود.

8.     روش­های گردآوری داده­ها مشخص شود.

9.     ابزارهای گردآوری داده­ها تعیین و آماده شوند (مانند: پرسشنامه، چک لیست).

10.  طرح تحلیل داده­ها مشخص شود.

11.  برنامه گردآوری داده­ها تنظیم شود.

12.  جامعه و نمونه آماری پژوهش تعیین شود.

13.  بررسی­های مقدماتی روش­ها، ابزارها و تحلیل انجام شود.

ب. اجرای طرح پژوهش

14.  داده­ها گردآوری شوند.

15.  داده­ها تجزیه و تحلیل شوند.

16.  یافته­ها مشخص شوند.

17.  نتیجه­گیری شود.

18.  سرانجام پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت موجود و پژوهش­های آتی ارائه شود.

منبع

پائو، میراندا لی (۱۳۷۸). مفاهیم بازیابی اطلاعات. ترجمه اسدالله آزاد و رحمت­الله فتاحی. مشهد: دانشگاه فردوسی (مشهد)، مؤسسه چاپ و انشارات. ص. ۸۷.

و اين هدف عبارت است از تغيير دادن اوضاع وخيم و آشفته اصلاح با تفكر و انديشه و خونسردى آغاز مى‏شود. اصلاح كننده ابتدا به بررسى اوضاع و انديشه درباره اسباب وخامت آن مى‏پردازد و سپس راههاى رفع نواقص موجود را كشف مى‏كند و تا حد لزوم به قوه تخريبى متوسل مى‏گردد در حالى‏كه انقلاب با خشم و غضب و حس انتقام‏طلبى آغاز مى‏شود.

بدين ترتيب در اكثر اوقات وظيفه يك فرد مصلح همان وظيفه‏اى است كه يك انقلابگر به‏عهده دارد با اين تفاوت كه اصلاح كننده ابتدا چگونگى مسائل و ميزان آنها را بررسى مى‏كند و سپس به رفع آن مى‏پردازد در حالى‏كه شخص انقلابى بدون اينكه به عوامل خوب و بد و مفيد و مضر توجه كند همه را از ميان برمى‏دارد معمولا با افزايش مسائل و مفاسد در جامعه صبر و حوصله افراد، به پايان رسيده و اين وضعيت‏به آنها فرصت نمى‏دهد كه بتوانند با شناخت مشكلات جامعه به رفع آن بپردازند و امور را اصلاح نمايند. بنابراين در چنين شرايطى روشهاى انقلابى بيشتر از تدابير اصلاحى مؤثر واقع مى‏شوند. اما اين واقعيت را نيز بايد پذيرفت كه انقلابات موفق وخامت و آشفتگى گذشته را بكلى از بين برده و همزمان با خاتمه تدريجى خشونتها نظام نوينى را پايه‏گذارى مى‏كنند.

در تاريخ معاصر جهان سه انقلاب عظيم ثبت گرديده است كه به ترتيب در فرانسه روسيه و ايران به وقوع پيوسته‏اند. انقلاب فرانسه برخلاف ساير انقلابات كه دوام چندانى ندارند تاكنون باقى است و امروز اين انقلاب از ديدگاههاى زمان و فرهنگ غرب شناخته مى‏شود. اهدافى كه انقلاب فرانسه بر پايه آنها شكل گرفته است عبارتند از آزادى فكرى، مساوات جسمانى، روشنفكرى و نظام جمهورى ولى در عين حال عنصر تندروى نيز در اين انقلاب وجود داشت و در آن زمان نيز تحت تاثير روحيه انقلابى تلاشهايى براى نابودى همه امور و عناصر گذشته صرف نظر از مثبت‏يا منفى بودن آنها انجام گرفت و اصول و قوانين جديد انقلابى اجرا گشت. در نتيجه اين بحران شديد انقلابى كشور فرانسه تاكنون اعتدال مطلوب را در زمينه‏هاى سياسى اقتصادى و تمدن حاصل نكرده است. گفته مى‏شود كه انقلاب فرانسه يك انقلاب موفق بوده است ولى امروز مشاهده مى‏شود كه تمام شعبه‏هاى ملى اين كشور غير مستحكمند

منبع:نویسنده : نصرت ادريس ، استاديار دانشكده علوم سياسى دانشگاه كراچى